İş hayatında sıkça karşılaşılan mobbing (psikolojik taciz), çalışanların çalışma haklarını ihlal eden ciddi bir durumdur. Türk Borçlar Kanunu (TBK), İş Kanunu ve Yargıtay içtihatları uyarınca, işyerinde sistematik baskıya maruz kalan işçiler, haklı nedenle iş sözleşmesini feshederek kıdem tazminatı başta olmak üzere birçok hakkını talep edebilir.

Mobbing Nedir? (Hukuki Tanımı)

Mobbing, bir çalışana karşı işyerinde sistematik olarak yapılan psikolojik baskı, dışlama, aşağılama veya kötü muamele olarak tanımlanır. Yargıtay 22. Hukuk Dairesi’nin 2016/12891 E. ve 2019/1736 K. sayılı kararına göre:

“Mobbing, bir çalışanın işyerinde sistematik olarak psikolojik tacize uğraması ve bu durumun uzun süre devam etmesi halinde, işçinin iş akdini haklı nedenle feshetmesine ve tazminat talep etmesine neden olabilir.”

Mobbingin İş Hukuku Açısından Sonuçları

4857 Sayılı İş Kanunu’nun 24. maddesi uyarınca, işçi aşağıdaki durumlarla karşılaştığında haklı fesih hakkı doğar:

• Aşağılama, hakaret ve dışlanma
• Görev ve sorumluluklarının keyfi olarak değiştirilmesi
• Çalışma ortamında küçük düşürücü tutumlar
• Sürekli eleştiri ve baskı ile yıldırma politikası uygulanması

Bu hallerin ispatlanması durumunda işçi, kıdem tazminatı, manevi tazminat, fazla mesai ve diğer işçilik alacaklarını talep edebilir.

Mobbing Gören İşçi Hangi Tazminatları Alabilir?

Mobbing nedeniyle iş sözleşmesini haklı nedenle fesheden işçi şu tazminatları talep edebilir:

1. Kıdem Tazminatı

İş Kanunu’nun 24. maddesi gereğince, işçinin en az 1 yıl çalışmış olması halinde kıdem tazminatı hakkı doğar.

2. Manevi Tazminat

Mobbing nedeniyle psikolojik olarak zarar gören işçi, Türk Borçlar Kanunu’nun 58. maddesi gereğince manevi tazminat talep edebilir.

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, 2015/3332 E., 2016/8880 K. sayılı kararında şu ifadeye yer vermiştir:

“Mobbinge maruz kalan işçi, maruz kaldığı manevi zararın karşılanmasını talep edebilir. Mahkeme, olayın niteliğine göre uygun bir manevi tazminata hükmeder.”

3. İşe İade Davası (Şartlara Göre)

Eğer işçi mobbing nedeniyle zorla istifa ettirilmişse, işe iade davası açarak işe dönüşünü ve boşta geçen süre ücretlerini talep edebilir.

4. Fazla Mesai, Yıllık İzin ve Diğer Alacaklar

İşten ayrılan işçi, geçmişe dönük fazla mesai ücretlerini, kullanılmayan yıllık izin ücretlerini ve diğer işçilik alacaklarını mahkemeden talep edebilir.

Mobbing Davalarında İspat Yöntemleri

Mobbing davası açabilmek için işçinin aşağıdaki delilleri toplaması gerekmektedir:
✅ WhatsApp, e-posta, mesaj ve ses kayıtları
✅ Tanık beyanları (mesai arkadaşları, eski çalışanlar vs.)
✅ İşyerindeki disiplin cezaları, tutanaklar veya resmi yazışmalar
✅ Psikolojik rahatsızlık nedeniyle alınan doktor raporları

Yargıtay 22. Hukuk Dairesi, 2019/2521 E., 2020/4386 K. sayılı kararında, mobbingin ispatında tanık beyanlarının, mesajlaşmaların ve diğer delillerin önemine vurgu yapmıştır.

Zamanaşımı Süresi

Mobbing nedeniyle açılacak davalarda zamanaşımı süresi:

• Kıdem ve ihbar tazminatı için 5 yıl
• Manevi tazminat davalarında 10 yıl

Sonuç: Mobbinge Maruz Kaldıysanız Haklarınızı Arayın!

Eğer işyerinizde sistematik baskı ve mobbing uygulandığını düşünüyorsanız, haklarınızı kaybetmemek için uzman bir iş hukuku avukatından destek almanız önemlidir.